paardendomein-logo

Gras in de mond, maakt het paard gezond?

Astrid Noordhoek Categorie Paardenvoeding 15 juli 2014

Gras in de mond, maakt het paard gezond?
Het leek me leuk om het vierde en laatste deel uit deze reeks van vier artikelen af te sluiten met een actueel thema: weidegang.
In Nederland is voor de meeste paarden in april/mei het weideseizoen begonnen, een tijd van het jaar waar wij reikhalzend naar uitkijken.
Er is als paardeneigenaar weinig waar we blijer van worden dan van ons paard met het hoofd laag grazend op het groene gras.
Maar is dat grazen eigenlijk wel zo gezond voor onze geliefde paarden?
In dit artikel probeer ik wat dieper op deze vraag in te gaan. Het is – zoals mijn co-auteur Solar grinnikend opmerkte – onmogelijk dit onderwerp binnen het kader van één enkel artikel geheel uit te diepen: Over gras zelf is natuurlijk ook wel heel veel te vertellen in relatie tot paarden. Als we alles zouden uitwerken wordt het een stuk dikker dan het handboek melkveehouderij en dat was de laatste keer een 5 cm dik!

In Nederland beschouwen wij weidegang als iets wat ‘hoort’ bij het houden en verzorgen van paarden. In andere landen is het aanweiden van paarden alles behalve gemeengoed en worden andere typen ruwvoeders gevoerd om in de ruwvoerbehoefte van de paarden te voorzien. Er zijn genoeg alternatieven om een paard gezond en functioneel te houden. (Solar).

Waar zitten dan die belangrijkste ‘haken en ogen’ als we het grazen van paarden eens onder de loep nemen?

1. Gras is allesbehalve een standaard produkt, waardoor de inhoud van het voer alles behalve goed te controleren is:
• De variëteit aan grassoorten met ieder hun specifieke (voedings)eigenschappen is enorm.
• Het gras zelf wordt 24 uur per dag blootgesteld aan allerlei externe invloeden. Denk aan licht, lucht, temperatuur, vocht en neerslag, invloed van begrazing of maaien, bemesting etc. (Solar)
• Eigenlijk is het nog erger: zelfs in dezelfde wei kunnen er op dezelfde dag fikse verschillen zijn in inhoud. Dat ontstaat door de groeifase waarin het gras verkeert, maar ook de invloed van licht en temperatuur en vocht, wat flink invloed heeft op wat er in de plant gebeurd. (Solar)

Een bekend voorbeeld van hoezeer de inhoud van het gras per dag, per uur kan verschillen is het fructaan gehalte in het gras. Omdat het gras zo een grote variabele is, is het aan te bevelen de weidegang stap voor stap op te bouwen.

2. Een ander lastig punt is, dat het flink kan verschillen hoeveel een paard ervan eet, maar ook hoe het eet. (Solar)
Een paard is een ‘trickle feeder’, wat betekent dat het paard is bedoeld om hapje/stapje te eten. Daar is het complete verteringsstelsel van een paard op ingesteld. In het wild leggen paarden vaak vele kilometers af voor voedsel en vooral ook water. Het paard moet moeite doen om zijn kostje bijeen te scharen. Een wei vol gras is dus eigenlijk een situatie van overvloed, veel paarden reageren daar dus heel natuurlijk op door zoveel mogelijk te eten.
Vrijwel stil kunnen blijven staan of moeten bewegen over afstanden voor een zelfde kilo voer geeft andere reactie’s in allerlei hormonen in het lijf, heeft ook invloed op de darmbeweging en natuurlijk op het energieverbruik. (Solar)
Er is dus sprake van een ongecontroleerde hoeveelheid voer die je paard naar binnen werkt zonder enige noemenswaardige inspanning daarvoor te moeten leveren.
Een van de meest voorkomende gevolgen van deze overvloed is overgewicht bij de paarden. Paarden zijn geprogrammeerd om in tijden van overvloed voorraad aan te leggen voor de schaarste die komen gaat. Omdat wij het paard het hele jaar door willen kunnen ‘gebruiken’ stellen wij alles in het werk om die schaarste te voorkomen. Zeker als de werklast niet in verhouding staat tot de caloriën in het rantsoen, is vaak overgewicht het gevolg.

3. Ook de manier waarop het paard dat gras naar binnen werkt, kan enorm per paard verschillen:

• De een is het type hier en daar een hapje en op naar de volgende pol, zeg maar het gastronomische type onder de paarden.
• Andere lijken hun eetgedrag uit te voeren alsof het gras iedere minuut verdwenen kan zijn, dus om zeker te zijn verdwijnt alles in minder dan geen tijd in het paard. (Solar)
De weidetijd bekorten lijdt vaak tot sneller eten: De kiezen malen wat vlotter en de darmen hebben rek genoeg voor meer.(Solar)

4. Een ander nadeel van weidegang is dat de overgang van geen gras naar volop gras vaak toch te abrupt plaats vindt.
Solar verwoordt dit als volgt:
Vaak heeft onze invloed ook nog extra haken en ogen, zou normaal meer opbouw zijn tot overvloed, bij een wei kiezen wij soms om ze ineens die overvloed voor hun neus te zetten. Anders dan bij vrijlevende paarden waar zulke overgangen meestal trager verlopen. Het lijf kan dan beter wennen aan veranderingen, zowel in soort planten, de vorm van die planten en de hoeveelheid.

5. In het gras kunnen zich parasieten (leverbot, bijvoorbeeld) bevinden of andere plaagdieren die mogelijk een gezondheidsrisico voor de paarden kunnen vormen.

Zijn er dan helemaal geen voordelen aan de weidegang, hoor ik u denken?
Jawel, want gelukkig snijdt ook hier het mes aan twee kanten.

1. Grazen is meer dan eten alleen:
Als paarden in de kudde op het land lopen, biedt dit uitgebreid de mogelijkheid tot sociale interactie. Ook kan het paard zijn lichaam verzorgen door te rollen of een lekker stofbad nemen tegen insecten.
Grazen geeft de meeste paarden ook meer innerlijke rust. De eethouding is meer aangepast op de bouw van een paard, onnodige extra spanning is dan niet nodig. Ze kunnen zelf kiezen hoe ze van hun overtollige energie afkomen en er komen tijdens het grazen ook meer prikkels binnen, waardoor een paard ook tot korte stress reactie’s wordt aangezet, maar dit op paardeigen wijze ook kan laten afvloeien. (Solar)

2. Grazen levert een continue stroom van ruwvoer:
Het voorkomt vrijwel dat er te lange perioden ontstaan dat er geen voer binnenkomt, waar vooral maag en darmen veel beter op afgestemd zijn en problemen daarin vaak voorkomen kunnen worden. (Solar)
Grazen sluit duidelijk aan bij de behoefte en fysieke eigenschappen van de ‘trickle feeder’ paard.

Waarop te letten bij aanweiden?
Aanweiden vraagt dus om een beleid van het geleidelijk opbouwen van de uren dat u paard op het land komt, zeker als er maandenlang niet gegraasd is. Paarden zijn gevoelig voor voerveranderingen en iedere voerverandering is er één. Vers gras is een andere vorm van ruwvoer dan voordroog of hooi.
Voer hooi of voordroog voor de paarden het land op gaan om zo de ergste trek te stillen.
Observeer het graasgedrag van uw paard en overweeg indien nodig een graasmasker een deel van de dag aan te doen. Geef ook hier het paard de tijd aan een dergelijke maatregel te wennen. Voor overgewicht geldt ook dat voorkomen beter is dan genezen.

Over de auteur

Astrid Noordhoek

Astrid Noordhoek

Voedingsadvies

Astrid Noordhoek is paardenvoeding specialist. Haar paard Solar heeft haar geïnspireerd op zoek te gaan naar gezonde paardenvoeding wat heeft geleid tot de oprichting van het bedrijf Pure Paardenvoeding. Haar passie is het beste advies te geven voor de paarden van haar klanten.

Plaats een reactie

U plaatst een reactie als gast

Adverteren

Advertentiemogelijkheden, klik hier

- Adressen, Banners, Vermeldingen

Contact

Algemeen: info@paardendomein.nl

Redactie: redactie@paardendomein.nl

Adverteren: adverteren@paardendomein.nl

Bedrijfsgegevens: Contact

Volg ons op: